“ఏక వాక్య కవితలు”

“ఏక వాక్య కవితలు”
———————————–
రచన: డా|| ఆచార్య ఫణీంద్ర

తెలుగు సాహిత్యంలో నేను ప్రవేశపెట్టిన వినూత్న ప్రక్రియ – “ఏక వాక్య కవితలు”.
2004వ సంవత్సరం మార్చి నెలలో 252 ఏక వాక్య కవితల సంపుటిని “వాక్యం రసాత్మకం” పేరుతో గ్రంథంగా వెలువరించడం జరిగింది. దివంగత విమర్శకాగ్రేసరులు ఆచార్య జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం చేతుల మీదుగా ఆవిష్కరింపబడిన ఈ గ్రంథం పలువురు సాహితీ ప్రియులు, సాహితీ వేత్తల ప్రశంసలనందుకొంది. అదే సంవత్సరం ఇది ’విజయవాడ’ లోని ’ఎక్స్-రే’ సంస్థ వారిచే ’ఉత్తమ కవితా పురస్కారం’తో సత్కరించబడింది.
ఈ గ్రంథానికి పీఠిక వెలయించిన ప్రముఖ కవి, విమర్శకులు డా. అద్దేపల్లి రామమోహన రావు “ఒకేఒక్క వాక్యంలో కవిత్వ స్ఫురణ కలిగించడం ఒక మంచి ప్రయత్నమే. ఆ ప్రయత్నం మొదటిసారిగా చేసి, 252 వాక్యాలతో “వాక్యం రసాత్మకం” అనే సంపుటిని ప్రచురిస్తున్నారు ఆచార్య ఫణీంద్ర. ఆచార్య ఫణీంద్ర తన ఏక వాక్య కవితలలో అనేక విధాలైన వస్తువులను తీసుకొన్నారు. అనేక విధాలైన అభివ్యక్తులను అనుసరించారు. సౌందర్య వర్ణన నుండి తాత్వికత దాకా ఆయన ఆలోచనల పరిధి ఈ సంపుటిలో విస్తరించింది. బాహ్య చమత్కృతి నుండి, లోతైన అభివ్యక్తి దాకా ఆయన రచనా శైలి పరుచుకొని ఉంది.” అని కితాబు నిచ్చారు.
“Indian Express” ఆంగ్ల దిన పత్రికలో శ్రీ గోవిందరాజుల రామకృష్ణారావు ఈ గ్రంథాన్ని సమీక్షిస్తూ ” Author of the book ‘VAAKYAM RASAATMAKAM’, Dr.Achaarya Phaneendra experiments by adopting a sentence as a unit for poetry. The subjects are varied. Each poem has a flash in it. The book is a delight for the lovers of new form of poetry.” అని ప్రశంసించారు.

ఆ గ్రంథంలోని కొన్ని ఏక వాక్య కవితలు మచ్చుకు కొన్ని ఆస్వాదించండి.

* అక్షరాలు సంగమించి అర్థాన్ని ప్రసవిస్తాయి.

* హృదయం కదిలింది- కళ్ళ నుండి నీళ్ళు బొటబొటా !

* తన్నినా లాలించింది- తల్లి కదా!

* బాల్యంలో తల్లిపై, యవ్వనంలో భార్యపై, వృద్ధాప్యంలో కోడలిపై ఆధారపడే మగాడు ఆడదాన్ని అబల అంటాడేమిటి?

* ఆ కవి ఎన్ని రాత్రులను మింగాడో, పగలు సూర్యునిలా వెలుగుతున్నాడు.

* ఆ కుడ్య చిత్రం ఒక మౌన కవిత!

* బుగ్గపై సొట్ట – నవ్వు పువ్వు నెవరైనా కోసుకొన్నారేమో!

* పువ్వుల గుత్తులను కొమ్మలతో పట్టుకొని, నాట్య భంగిమలో నిలుచుంది తరువు.

* పడుకొన్నవాడు లేచి, తిరిగి, మళ్ళీ పడుకోడమేగా జీవితం.

* జీవితాంతం దేని గురించి పరుగెత్తావో, జీవితాంతంలో అది నీది కాదు.

* నింగిని, నేలను నీళ్ళ దారంతో ఒక్కటిగా కుట్టే దర్జీ – సముద్రుడు.

* కళ్ళ కిటికీల గుండా మనసు తొంగి చూస్తుంది.

* శిల్పి కల శిలలో ప్రతిఫలించింది.

* మట్టి మనిషవుతుంది; మనిషి మట్టవుతాడు.

* నడుము తీగపై నాభి మొగ్గ!

* జీవితం – బ్లాక్ అండ్ వైట్ చిత్రం.

* కవి నా నామధేయం; నా కావ్యమే నా పరిచయం.

* ప్రేమించాను – త్యాగం నా భాష!

* వెచ్చదనం విలువ కన్నీటి నడుగు -

* భూమిపై మూడు పాళ్ళు నీళ్ళు, ఒక పాలే నేల- తరతరాల నుండి తాడిత, పీడిత ప్రజలెంత ఏడ్చారో?

* నీ కోసం జీవిత కాలం నిరీక్షించే ప్రేయసి- మృత్యువు!

* అవిశ్రాంత శృంగార సంగ్రామం- అందం చెమటలో తడిసిపోతోంది.

* ఆ చెట్టు కొమ్మలు మండుతున్నాయి అగ్ని పూల శిఖలతో!

* వెళుతున్నా- నా ముద్ర నీపై వదలి

* వాక్యం రసాత్మకం- ఉద్గ్రంథాలెందుకు?

—***—

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.